Chief Technology Officer nieuw zwaargewicht op arbeidsmarkt

Chief Technology Officer nieuw zwaargewicht op arbeidsmarkt

Steeds vaker zit er een Chief Technology Officer in de directiekamer naast de CEO, CFO, CMO en COO. De reden is duidelijk. Geen bedrijfskundige of financieel expert is in staat het duizelingwekkende aantal technologische vernieuwingen te beoordelen op hun strategische impact. De CTO kan dit wel. De CTO durft te kiezen voor vernieuwingen die zowel tegendraads zijn als kansrijk. "Wild ducks zijn we."

Kan een bedrijfskundige van een grote ict-onderneming beoordelen of een nieuwe marktpartij een interessant algoritme heeft ontwikkeld voor onderzoek naar de oerknal? Natuurlijk niet. Een bedrijfskundige staat met zijn mond vol tanden. Oerknal? Algoritme? Het is te hoog gegrepen, niet alleen voor bedrijfskundigen overigens, ook voor financieel experts en communicatiespecialisten. Om de afweging te maken moet je Chief Technology Officer.

De CTO is een nieuw zwaargewicht op de technische arbeidsmarkt. Ook detacheringsbureau TMC is die mening toegedaan. ‘De laatste jaren duikt er steeds vaker een nieuwe chief op in de besturen van bedrijven', lezen we op de website van TMC, dat onlangs het platform Connecting CTO's startte. Op de vraag of TMC enkele CTO's voor dit artikel in de aanbieding heeft, vallen de namen van de technische evangelisten van TNO, DSM, Shell, ASML, Health Valley, TomTom en Bosch. Uiteindelijk kreeg de redactie drie echte CTO's te spreken over hun rol binnen het managementteam: drs. ing. Gerard Smit (IBM Benelux), ir. Chandler Hatton (SimGas) en ir. Vincent Kwaks (Vanderlande). Welke keuzes maken ze? En waarom?

Zelflerende computers
"Wild ducks zijn we", zegt Gerard Smit van IBM Benelux, doelend op de zeldzame combinatie van kwaliteiten die de CTO bezit: fascinatie voor baanbrekende technologie en inzicht in financiële rendementen. Smit: "Wij screenen belangrijke trends op het snijvlak van markt, bedrijfskunde en technologie, en leggen deze in Jip en Janneke-taal uit aan onze mede-bestuurders. Wat betekenen beslissingen? Moeten we investeren? Levert een overnamekandidaat toegevoegde waarde op? Daarover worden wij geacht verstandige dingen te roepen."

In de directie van IBM Benelux zitten naast Smit ook de General Manager Benelux, de CMO, CFO, COO en de zes businessunit-directeuren. Smit: "Het gebeurt dat ik om tien uur 's avonds word gebeld door onze General Manager voor het maken van een snelle beslissing. Ik stel dan een onderzoeksteam samen om te beoordelen of een technische oplossing haalbaar is of een financieel verhaal winstgevend."

Als Smit de ontwikkelingen noemt waarover beslissingen genomen moeten worden, snappen we meteen waarom zijn mede-bestuurders het soms benauwd krijgen. Smit vertelt met veel plezier over de al genoemde samenwerking met andere partijen voor onderzoek naar de oerknal, sensortechnologie voor watermanagement, de zelflerende supercomputer Watson (die in dialoog met een oncoloog adviseert bij complexe vraagstukken over kanker) en cognitieve computing met neuronenchips voor zelflerende computers. Smit: "Die chips hebben 256 neuronen (processoren), 256 axiomen (geheugen) en 64.000 synapsen (verbindingen). Er zit neurowetenschap, nanotechnologie en supercomputing. Computers gaan leren, denken en handelen zoals een mens. Wij steken daar veel geld in, maar onze General Manager laat de afweging graag over aan ons technici."

Zwaar adviserende rol
Een wilde eend durft onorthodoxe stappen te zetten. Dat geldt ook voor CTO's. Regelmatig komt Smit met partners uit onverwachte hoek op de proppen. Hij vertelt: "Een marktpartij had een ventilator ontwikkeld met een dusdanig gecomprimeerde luchtstroom dat het aantal DB's met 25 procent omlaag kon, het energiegebruik daalde en de koelingscapaciteit steeg. Die technologie werd tot dan toe alleen voor koelkasten gebruikt maar is ook voor computers heel geschikt. Daar zou iemand anders uit de directie nooit op komen."

Een soortgelijk verhaal tekenen we op bij Vanderlande Industries, specialist in geautomatiseerde systemen voor bagage-afhandeling en sorteren van pakketten in distributiecentra. Bij Vanderlande is Vincent Kwaks de CTO. Op strategisch, tactisch en operationeel gebied kijkt Kwaks wat er gebeurt in de markt. Hij heeft een "initiërende en zwaar adviserende stem" in Vanderlande's Innovation Roadmap. Voor technische inhoud is Kwaks de man. Ook beslist hij over de vraag of strategische kennis zelf in huis gehaald moet worden of uitbesteed.

Kwaks: "Gezien ons businessmodel moet Vanderlande innovatief zijn. Als CTO moet ik dus wel out-of-the-box denken. Cradle to cradle (recyclen en biologisch afbreekbaar maken van machines en restmaterialen) is voor ons een belangrijke ontwikkeling. Via Michael Baumgart kwamen we in contact met totaal nieuwe partners en technieken. Die koppelen we aan de nieuwste trends in ons eigen vakgebied, zoals vision-technologie, mechatronica, realtime-besturing, energietechniek en materiaalkunde. Als we dat goed doen, bereiken we meerwaarde voor klanten als Plus, Zalando, Amazon en Nike. Die behalen meer rendement als ze een Vanderlande-systeem aanschaffen dan als ze hun geld op de bank. 

Regisseren en stuwen
Ook in de bestuurskamer van SimGas horen we de stem van de CTO. SimGas is een ontwerp- en productiebedrijf voor betaalbare basisvoorzieningen (energie en sanitatie) voor consumenten in Afrika en Azië. Het managementteam van SimGas Nederland bestaat uit een CEO's, een businessdeveloper en CTO Chandler Hatton. Zij regisseert de productstrategie en stuwt de productontwikkeling. Hatton: "Mijn R&D-team is betrokken vanaf de eerste schetsen tot aan onze productielijnen in Tanzania en Kenia. We willen marktleider worden in Afrika en Azië. Om dat te bereiken maak ik beslissingen over strategische investeringen in productontwikkeling en joint ventures met sterke partners."

Biogas heeft bijzondere eigenschappen. Het zorgt dat ziekte en sterfte onder vrouwen en kinderen door luchtvervuiling binnenshuis sterk vermindert. Koken op biogas in plaats van hout zorgt dat keukens schoon en roetvrij blijven. Bovendien gaat gebruik van biogas ontbossing en verwoestijning tegen.

SimGas maakt deze duurzame technologie bereikbaar voor grote groepen mensen door tot in extreme mate te innoveren. De systemen moeten in drie dagen gebouwd kunnen worden (in plaats van drie weken), licht van gewicht zijn (150 kilo aan gerecycled kunststof in plaats van 12.000 kilo aan beton en baksteen), op grote schaal geproduceerd kunnen worden en zó goedkoop zijn dat huishoudens in de genoemde regio's er eentje kunnen betalen.

Met behulp van R&D schat Hatton in wat de veelbelovende ontwikkelingen zijn. Hatton: "Goede R&D kost veel minder dan een matig product in de markt zetten. Onze R&D-trajecten komen voort uit nauwe samenwerking met de businessdevelopers en het operations team. De wisselwerking tussen de productontwikkeling in Nederland en de implementatie in Oost-Afrika vraagt om korte communicatielijnen en flexibele werkprocessen. Pas dan kan een technisch innoverend concept een marktrijp product worden."

Ballonnetje doorgeprikt
De CTO houdt voeling met trends Dat heeft zo zijn voor- en nadelen. Een multinational als IBM wordt bestookt met ‘baanbrekende' ideeën van creatievelingen en gelukszoekers. De meest veelbelovende worden getest. En soms doorgeprikt als een ballonnetje. Gerard Smit heeft daar een aardig voorbeeld van: "Een paar maanden geleden werd ik benaderd over een compressie-mechanisme dat een miljoen keer verbeterd kon worden. Dat hebben we getoetst in ons Research Center in Zürich. Het bleek een broodje aap-verhaal."

Ook Kwaks van Vanderlande wordt regelmatig voor het blok gezet. Dat betekent: testen. Kwaks noemt RFID-technologie: "Die ontwikkeling hangt al dertig jaar boven ons vakgebied. Het is een fantastische techniek voor labelen en traceren van producten. We zijn daar een paar keer aan begonnen en weer mee gestopt. De laatste keer was nog niet zo lang geleden na een test op luchthavens. We constateerden dat het aantal luchthavens dat ermee verder wilde beperkt was. Bovendien was er al kennis aanwezig bij een van onze partners. Toen heb ik gezegd: dit moeten we niet willen."

recente artikelen

gepubliceerd in diverse (vak)media

Mentale begeleiding voor jonge schaatstoppers

‘Niet zeuren’ is de norm in topsport. In de schaatswereld komt men daarvan terug. Coaches Jetske Wiersma (KNSB) en Wouter van der Ploeg (RTC Noord) geloven heilig in mentale begeleiding van schaatstalenten.

Lees artikel »

Burn-out onder techneuten komt steeds vaker voor

Een burn-out wordt wel omschreven als ‘mentale en emotionele uitputting’. Dat je daardoor niet of slecht functioneert is een open deur. Het goede nieuws? Een burn-out is te voorkomen.

Lees artikel »

zeldzaam ambacht: natuursteenbewerker

Voor steenhouwers heeft Nederland nog één opleiding, die jaarlijks een handjevol vakmensen aflevert. Bij Slotboom Steenhouwers staan klanten in de rij. “Jemig, bestaat dat vak nog?”

Lees artikel »

Broodfonds redding voor zzp'er Mario van Kemenade

Mario van Kemenade, zzp'er in de bouw, kon een jaar niet werken vanwege een ernstig bedrijfsongeval. “Zonder broodfonds was het voor mijn bedrijf einde oefening geweest.”

Lees artikel »

Recruiter, check gamingskills in sollicitatie

“Ingewikkelder dan schaken”, beweren sommigen. Dat games speciale skills vragen, leidt geen twijfel. HR-managers zouden standaard naar gamingskills moeten vragen in sollicitatiegesprekken.

Lees artikel »

Brandweer-coach Biesot over mentale weerbaarheid

Als je ergens klappen moet kunnen verwerken is het wel bij de brandweer. Willem Biesot, coach van De Zwerm Groep, weet er alles van. Al vele jaren traint hij brandweermensen om mentaal weerbaar te worden.

Lees artikel »

Digital natives retailen zonder tussenschakels

De keten kan korter. Dat is de overtuiging van digital natives, bedrijven die online zijn geboren, gegroeid en succesvol geworden. 'Cut out the middle man!'

Lees artikel »

Fujitsu over smart society

Het Japanse tech-bedrijf Fujitsu denkt dat artificial intelligence nu pas rijp is voor ontginning. Een gesprek met Pacal Huijbers.

Lees artikel »

Infrastructuur laat zich eenvoudig plat leggen

Het nieuwe kabinet steekt 95 miljoen euro per jaar in cyberveiligheid. Dat is fijn voor straks maar ondertussen is het prijsschieten. "Inbreken kan op alle fronten", stelt de ethical hacker.

Lees artikel »

Klussers bedienen doe je zo

Intergamma, de franchiseorganisatie van Gamma en Karwei, trekt online twee miljoen bezoekers per week. Hoe krijgt Lieke Luttmer, directeur e-commerce, dat voor elkaar?

Lees artikel »