"Harde afrekencultuur door nieuw ontslagrecht"

Vanaf 1 januari 2015 verandert het ontslagrecht. Advocaat Pascal Kruit noemt de veranderingen ongunstig voor werkgevers -meer plichten, meer administratie- en slecht voor de arbeidsverhoudingen. Toch zullen zakelijke functioneringsgesprekken en kille dossiers nodig zijn. Kruit: "Slecht functionerend personeel de hand boven het hoofd houden wordt keihard afgestraft."

Pascal Kruit is arbeidsrechtadvocaat bij Ten Holter Noordam Advocaten in Rotterdam. Nadat hij in 2006 de master privaatrecht cum laude afrondde, was hij vijf jaar universitair docent arbeidsrecht aan de Erasmus Universiteit. In 2012 promoveerde Kruit op ‘ontbindingsvergoedingen'. Hij wilde de thematiek niet vanuit de boeken bestuderen maar zien hoe het er in de praktijk aan toe gaat. Kruit stapte over naar de advocatuur. Zijn werk voor Ten Holter Noordam bestaat voor 80 procent uit het bijstaan van werkgevers. Nu het ontslagrecht op het punt van veranderen staat, moet Kruit flink aan de bak.

Welke werkgevers zullen zich rot schrikken op 1 januari 2015?

"Degenen die niet weten dat ze vanaf die datum een aanzegplicht hebben bij contracten voor bepaalde tijd van zes maanden of langer. Deze plicht houdt in dat werkgevers minimaal één maand van tevoren moeten laten weten of ze wel of niet doorgaan met iemand. Ook verlengen betekent dus: op tijd aanzeggen. Werkgevers zijn geneigd tot het allerlaatste moment te wachten om een werknemer niet te demotiveren. Dat mag dus niet meer. Een standaardbriefje is voldoende. Werkgevers die zich niet aan hun aanzegplicht houden, riskeren een boete van één bruto maandsalaris."

Nog meer gedoe?

"Helaas wel. Nu mogen werkgevers nog in maximaal drie jaar tijd maximaal drie contracten aanbieden. De keten begint opnieuw als er minimaal drie maanden zit tussen twee contracten voor bepaalde tijd. Deze 3 x 3 x 3-regel verandert straks in 3 x 2 x 6. Met ingang van 1 juli 2015 mogen werkgevers maximaal drie contracten aanbieden in maximaal twee jaar. Na een tussenpoze van minimaal zes maanden begint de keten opnieuw. Nou, wij denken dat veel werkgevers dat niet gaan doen. Zes maanden zal te lang blijken om een werknemer ‘even' buiten het bedrijf te parkeren."

Afscheid nemen van mensen die niet goed functioneren wordt een vak apart...

"Vanaf 1 juli 2015 loopt ontslag om bedrijfseconomische redenen en bij langdurige ziekten voortaan via het UWV. Alle andere redenen, zoals disfunctioneren en verstoorde arbeidsrelaties, lopen via de kantonrechter. De kantonrechter heeft straks nog maar twee opties: een contract wel of niet beëindigen. Dat laatste gaat veel vaker voorkomen, denken wij. Vroeger werd een niet zo sterk dossier gecompenseerd met een wat hogere ontslagvergoeding en kon het contract toch worden ontbonden. Dit verwijtbaarheidscriterium om de ontslagvergoeding bij te stellen heeft de kantonrechter straks niet meer. De ontslagvergoeding is voortaan altijd een vast bedrag. Overigens: als de rechter ‘nee' zegt, kunnen werkgever en werknemer nog wel gewoon met wederzijds goedvinden uit elkaar."

Wat adviseert u werkgevers?

"Ik raad werkgevers aan hun arbeidsovereenkomsten opnieuw te laten toetsen. In contracten voor bepaalde tijd mag geen proeftijd en geen concurrentiebeding meer worden opgenomen. Verder zullen ook kleine ondernemers vanaf nu aan dossieropbouw moeten gaan doen, anders komen ze nooit van iemand af. Ze moeten veel formeler beoordelings- en functioneringsgesprekken gaan voeren, en vastleggen naar waarheid. Alle maatregelen moeten in het dossier: waarschuwingen, opleidingsmogelijkheden, het aanbieden van een coach of begeleider, etcetera. Slecht functionerende medewerkers de hand boven het hoofd houden wordt in het nieuwe systeem keihard afgestraft."

Per 1 juli 2015 hebben werkgevers ook een scholingsplicht. Wat vindt u daarvan?

"Ik heb m'n twijfels. Werknemers hebben recht op scholing en iedere werkgever moet straks een scholingsplan hebben. Maar waarom zou je dit verplichten? Van een metselaar moet je geen advocaat willen maken."

Wordt vast werk ‘minder vast' en flexibel werk ‘minder flexibel'?


"Vast werk wordt juist vaster. Kijk, nu kun je nog afscheid nemen van iemand met een niet zo sterk dossier. Straks niet meer. Je zit eerder aan personeel vast. En flexibel werk wordt juist nòg flexibeler. Aangezien korte contracten afsluiten moeilijker wordt, gaan werkgevers meer flexwerkers inschakelen: zzp'ers, payrollers en uitzendkrachten."

U vindt de nieuwe regels ongunstig voor werkgevers. Kunt u dit toelichten?

"Als werkgever zou ik hier niet vrolijk van worden. Werkgevers krijgen meer administratieve lasten en meer verplichtingen op hun bord. Nog belangrijker is dat er een harde afrekencultuur ontstaat terwijl het mkb dat helemaal niet gewend is. Van werkgevers wordt verwacht dat ze afspraken schriftelijk vastleggen en disfunctionerende werknemers aangetekende brieven gaan sturen. Terwijl diezelfde werknemer op vrijdagmiddag een biertje drinkt met de baas en elk jaar op diens verjaardag komt. Ik vind dat raar. Voor grote bedrijven met HR-afdelingen en formele procedures is het makkelijker dan voor kleine ondernemingen met informele persoonlijke contacten. Daar past geen harde afrekencultuur bij."

Koren op de molen van de ‘kantonrechter oude stijl'...

"Het huidige systeem werkt inderdaad hardstikke goed. De kantonrechter snapt hoe het werkt en weet wanneer het verstandig is om iets door de vingers te zien. Straks heeft de kantonrechter alleen nog optie 1 en optie 2, een contract wel of niet beëindigen. Meer smaken zijn er niet."

Waar zou u morgen mee beginnen als u zelf baas was van een bedrijf?

"Ik zou het personeel bijeen roepen en samen de veranderingen bespreken. Werkgevers hebben iets uit te leggen. Ze gaan voortaan strenger beoordelen, officiële gesprekken voeren en schriftelijk vastleggen. Pappen en nathouden is er niet meer bij. Een werknemer een voldoende geven terwijl die een onvoldoende verdient, kan niet meer. Zo'n cultuuromslag vraagt tijd en overleg."

Het wordt een zware dobber. Kleine ondernemers hebben vaak niet eens functieprofielen opgesteld.


"Ook daar ontkomen werkgevers niet meer aan. De functieprofielen moeten op orde zijn, zodat werknemers weten waarop ze worden beoordeeld. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat een werknemer te horen krijgt dat zijn communicatieve vaardigheden tekort schieten terwijl hij zelf niet eens wist dat dit een beoordelingscriterium was. Werkgevers die hun zaakjes op orde hebben, kunnen straks best afscheid nemen zonder al te hoge kosten. Maar voor de meesten geldt dat ze leergeld zullen moeten betalen. Het duurt een tijdje om dit soort zaken te regelen. Er worden foutjes gemaakt. Met horten en stoten krijgen ze de boel op orde, maar dan zijn ze al een paar boetes en te hoge ontslagvergoedingen verder. Voor werknemers met een goede advocaat zal menig werkgever diep in de buidel moeten tasten."

recente artikelen

gepubliceerd in diverse (vak)media

"Installatiebedrijven, hou vooral die achterdeur dicht"

Van de instromende jongeren in de installatiebranche vertrekt 55 procent binnen twee jaar. Dramatisch! Directeur Sven Asijee van Wij Techniek moet de exodus stoppen.

Lees artikel »

Onbewerkt en biologisch voedsel écht (niet) beter

Door corona en problemen in slachthuizen is de consument scherp op voedselveiligheid. Toch biedt ook lokaal, onbewerkt en biologisch voedsel geen enkele garantie.

Lees artikel »

Op welke technologie zet kleine retailer zijn centen?

Hoe ziet een kleine retailer het verschil tussen een nutteloze hype en een onmisbare technologische doorbraak? Een verhaal over beacons, bitcoins, blockchain en bankmakerij.

Lees artikel »

Stedentransformatie: van grauwgrijs naar frisgroen

Slim toegepaste vegetatie in steden werkt positief op klimaatopgave, biodiversiteit, watermanagement en verkoeling in hete zomers. Hoe vergroenen we onze steden?

Lees artikel »

Digitale zelfhulp zonder pil of psychiater in opkomst

Huisartsen hebben door de coronacrisis minder tijd voor depressies, sociale fobieën en eenzaamheid. Gelukkig zijn er apps voor zelfhulp bij psychische klachten.

Lees artikel »

Zelfsturende teams bij bouwer BINX Smartility

Wie krijgt de schuld? Van de vechtcultuur in de bouwsector lusten de honden geen brood. Bij BINX Smartility in Groenlo hebben ze daar iets op gevonden: zelfsturende teams.

Lees artikel »

Toekomst arbeidsmarkt volgens Wim de Ridder

Google for Jobs komt eraan, wederom een revolutie op de arbeidsmarkt. Waar gaat het naartoe? We vragen het aan visionair Wim de Ridder. "Ik vrees de surveillance-economie."

Lees artikel »

Allergrootste hackathon wereldwijd in Groningen

Dit voorjaar vond in de Groninger Suikerfabriek ’s werelds grootste hackathon voor blockchain en AI plaats. Zo’n 1.500 ‘hackers’ gingen aan de slag met maatschappelijke thema’s.

Lees artikel »

Mijn visie op hoogbouw in toch gezellig Rotterdam

Rotterdam bouwt momenteel extreem hoge woontorens. Wat betekent dit voor de leefbaarheid van de stad? Als oud-Rotterdammer zocht ik het uit. Met de nodige nostalgie.

Lees artikel »

Eerste steen Amsterdams outletcenter in SugarCity

De eerste steen van ATSO (Amsterdam The Style Outlets) werd gelegd op 21 juni. De voorbereidingen waren complex: “We moesten eerst een nieuw stuk polder creëren.”

Lees artikel »