Willem Vermeend wijst mkb de weg

In de onlangs vrijgegeven OTIB Trendfiles geven zes hoogleraren hun visie op het bedrijfsleven, duurzaam ondernemen, smart industry, slim bouwen, internet of things en systeem-innovaties. Ex-politicus Willem Vermeend ziet met name voor kleine bedrijven grote kansen, op voorwaarde dat zij internet, technologie en duurzaamheid in hun strategie verwerken. "Stilstand is ondergang."

‘Met de opkomst van internet', zo schrijft OTIB, ‘is de wereld smart geworden. Mensen en bedrijven beschikken 24/7 over informatie, ze vormen netwerken en bedenken elke dag nieuwe oplossingen, ook op het gebied van duurzaamheid, energiebesparing, mobiliteit, zorg en industrie.' Voor de hoogleraren Willem Vermeend, Ad van Wijk, Jos Lichtenberg, Jan Jonker, Fred van Houten en Alfred Kleinknecht is het food for thought. Met priemende videoboodschappen leggen zij de vinger op de zere plek. Ofschoon OTIB Trendfiles is gericht op installatiebedrijven, gelden veel actuele ontwikkelingen voor elk bedrijf. Willem Vermeend, internetondernemer, investeerder in startups en deeltijd-hoogleraar aan Universiteit Maastricht, grijpt de gelegenheid aan om alle volgevreten en in slaap gesuste ondernemers van Nederland wakker te schudden.

Wat is uw belangrijkste boodschap aan kleine bouwbedrijven, installateurs en printbedrijven?

"Alle bestaande verdienmodellen staan onder druk door digitalisering, de snelle opkomst van mobiel internet, big data, 3D-printing, robotisering en internet of things. Dat is geen theorie meer. Er zijn al vijf miljard apparaten op het internet aangesloten. En robots zijn hoognodig om de vergrijzing op te vangen en onze welvaart te behouden. Daar komt duurzaamheid en het klimaatakkoord van Parijs nog eens bij. Als bedrijven een slecht CO?-profiel hebben, wordt het voor andere bedrijven onaantrekkelijker om zaken met hen te doen. Dat hebben de meeste ondernemers nog helemaal niet in de gaten. Het klimaatakkoord levert overigens ook nieuwe kansen op. De OESO heeft berekend dat wereldwijd 13.000 miljard euro moet worden geïnvesteerd om het klimaatverdrag uit te voeren. Daar kunnen bedrijven op inhaken."

U ziet grote kansen voor kleine bedrijven, die snel en wendbaar zijn, met korte lijnen en weinig bureaucratie. Om hun kansen te pakken, moeten zij internet, nieuwe technologie en duurzaamheid in hun strategie verwerken. Kunt u dit toelichten?

"Allereerst moeten zij productie- en bedrijfsprocessen digitaliseren om kosten te reduceren en de efficiency te verhogen. Elk bedrijf heeft een online-strategie nodig -veel websites van kleine bedrijven zullen moeten worden vernieuwd. Daarnaast moeten ondernemers technologisch innoveren, kijken welke nieuwe technologie zij kunnen toevoegen aan hun portfolio. Dat zal voor iedere sector anders zijn. In de maakindustrie is 3D-printing en robotisering belangrijker dan in de IT. En internet of things gaat alle bedrijven raken. Tot slot ontkomen ondernemers er niet aan een duurzaamheidstrategie te ontwikkelen en hun CO?-profiel te verbeteren. Elk bedrijf moet binnen tien jaar 100 procent duurzaam zijn. Bedrijven die deze drie zaken niet in hun strategie verwerken, bestaan over vijf jaar niet meer."

In slaap gesust?

"Ze denken dat ze er goed voor staan en dat er niks aan de hand is. Dat is een misvatting want de concurrentie vernieuwt ondertussen wel. Wat te denken van de globalisering? Vroeger zat de concurrent een paar straten verderop. Nu moeten bedrijven concurreren met de hele wereld. De schoenwinkel op de hoek is verdwenen, Zalando kwam ervoor in de plaats."

Hoe weet u zo zeker dat dit scenario werkelijkheid wordt? Niet alles wat kàn gebeuren, gebeurt ook.

"Ik zie deze ontwikkelingen overal in het buitenland. De landen om ons heen, Duitsland en Engeland, erkennen veel meer de urgentie van economische verandering. Daardoor vestigen startups zich eerder in Londen of Berlijn. Wij hadden ooit een gunstig vestigingsklimaat maar onze banen en welvaart verdwijnen. Dus maak hier tijd voor! Je moet élke dag innovatiever, sneller en creatiever worden. Werk samen met je klanten! Deel data met je concurrenten! Voor veel middelgrote bedrijven in Nederland is dit heel moeilijk. Maar ze hebben geen keuze. En geef me één reden waarom je het niet zou doen? Je doet jezelf tekort."

Wat ziet u aan de kant van de klant veranderen?

"De klant is veeleisend, wil 24/7 topkwaliteit, en communicatie met de snelheid van het licht. Even niet goed behandeld? Meteen overstappen! De klant is een verwend kind, hou er rekening mee."

Kleine bedrijven die uw adviezen serieus nemen, daadwerkelijk innoveren en succes hebben, worden groot. Ze nemen managers aan en bouwen de zoveelste piramide die top/down wordt bestuurd. Zo raken ze hun concurrentievoordeel weer kwijt. Wat is uw visie hierop?

"Ik zie vooral veel kleine, vernieuwende bedrijven zonder managementlagen. Bedrijven die echt angst hebben om te veranderen, kunnen een kannibaal oprichten, een apart bedrijf met een eigen budget, directie en bestuur. Het kannibaalbedrijf is een volle dochter die alle innovaties mag uitvoeren die bij de moeder niet mogelijk zijn, bijvoorbeeld een ‘energieplus-woning' ontwikkelen. Het voornaamste doel van de kannibaal is de moeder opeten. Daardoor gaat de moeder juist bewegen. Bedrijven als Google en Apple richten vaak dit soort startups op die hen gaan beconcurreren."

Wat adviseert u ondernemers die de 55 zijn gepasseerd en niet goed zijn toegerust op de nieuwe economie? Zij hebben geen zin meer om te veranderen. Als uw verhaal klopt, gaat bij hen langzaam het licht uit.

"Jammer voor hen als ze niet willen veranderen. Ik raad hen aan zich te laten trainen en omscholen voor de smart industry. Daar staan de komende jaren 150.000 vacatures open. Verlaat de oude economie! Daar is de rek helemaal uit."

Scholen leiden op voor vakken die over tien jaar niet meer bestaan. Kinderen willen geen piloot of politieagent meer worden maar vlogger, hacker, skypetrainer of virtueel architect. Waarom lopen Nederlandse opleidingen zo achter?

"Dat komt door de bureaucratie, alle regels en procedures waar scholen mee te maken hebben. Dat is het grootste probleem van Nederland. Het kost twee jaar om te switchen naar een nieuw vakkenpakket. Als het eenmaal zo ver is, zijn die vakken alweer verouderd. Daar zullen we met z'n allen echt iets aan moeten doen. Stilstand is geen achteruitgang, stilstand is ondergang."

 

recente artikelen

gepubliceerd in diverse (vak)media

"Installatiebedrijven, hou vooral die achterdeur dicht"

Van de instromende jongeren in de installatiebranche vertrekt 55 procent binnen twee jaar. Dramatisch! Directeur Sven Asijee van Wij Techniek moet de exodus stoppen.

Lees artikel »

Onbewerkt en biologisch voedsel écht (niet) beter

Door corona en problemen in slachthuizen is de consument scherp op voedselveiligheid. Toch biedt ook lokaal, onbewerkt en biologisch voedsel geen enkele garantie.

Lees artikel »

Op welke technologie zet kleine retailer zijn centen?

Hoe ziet een kleine retailer het verschil tussen een nutteloze hype en een onmisbare technologische doorbraak? Een verhaal over beacons, bitcoins, blockchain en bankmakerij.

Lees artikel »

Stedentransformatie: van grauwgrijs naar frisgroen

Slim toegepaste vegetatie in steden werkt positief op klimaatopgave, biodiversiteit, watermanagement en verkoeling in hete zomers. Hoe vergroenen we onze steden?

Lees artikel »

Digitale zelfhulp zonder pil of psychiater in opkomst

Huisartsen hebben door de coronacrisis minder tijd voor depressies, sociale fobieën en eenzaamheid. Gelukkig zijn er apps voor zelfhulp bij psychische klachten.

Lees artikel »

Zelfsturende teams bij bouwer BINX Smartility

Wie krijgt de schuld? Van de vechtcultuur in de bouwsector lusten de honden geen brood. Bij BINX Smartility in Groenlo hebben ze daar iets op gevonden: zelfsturende teams.

Lees artikel »

Toekomst arbeidsmarkt volgens Wim de Ridder

Google for Jobs komt eraan, wederom een revolutie op de arbeidsmarkt. Waar gaat het naartoe? We vragen het aan visionair Wim de Ridder. "Ik vrees de surveillance-economie."

Lees artikel »

Allergrootste hackathon wereldwijd in Groningen

Dit voorjaar vond in de Groninger Suikerfabriek ’s werelds grootste hackathon voor blockchain en AI plaats. Zo’n 1.500 ‘hackers’ gingen aan de slag met maatschappelijke thema’s.

Lees artikel »

Mijn visie op hoogbouw in toch gezellig Rotterdam

Rotterdam bouwt momenteel extreem hoge woontorens. Wat betekent dit voor de leefbaarheid van de stad? Als oud-Rotterdammer zocht ik het uit. Met de nodige nostalgie.

Lees artikel »

Eerste steen Amsterdams outletcenter in SugarCity

De eerste steen van ATSO (Amsterdam The Style Outlets) werd gelegd op 21 juni. De voorbereidingen waren complex: “We moesten eerst een nieuw stuk polder creëren.”

Lees artikel »